კომპიუტერული მეცნიერებები - ქალების მიერ შექმნილი კაცების საქმე, რომელშიც ქალთა როლი დასაწყისიდან დღემდე კითხვის ნიშნის ქვეშ მოიაზრებოდა, სადაც ქალების ნაშრომებს კაცის სახელსა და გვარს აწერდნენ და რომლის პირველი სპეციალისტი სწორედ ქალი იყო დღეს ერთ-ერთი ყველაზე მოთხოვნადი პროფესიების სათავეშია.
,,კაცებისგან განსხვავებით, ქალები უკეთესად ახერხებენ პროგრამირების შესწავლას, რადგან ისინი ყველა საქმის ბოლომდე მიყვანისკენ მიისწრაფვიან’’ - ამბობდა ,,საოცარი გრეისი’’
გრეის ჰოპერი ერთ-ერთი პირველი პროგრამისტი ქალია, რომელმაც ,,კაცის საქმედ’’ წოდებული სფერო მნიშვნელოვნად განავითარა და კომპიუტერული პროგრამირების ენის პირველი კომპილატორი შექმნა.
გრეისი 1906 წლის 9 დეკემბერს, ნიუ-იორკში დაიბადა. მისი ინტერესი კომპიუტერული მეცნიერებების მიმართ ბავშვობიდანვე შესამჩნევი იყო .
ის შლიდა და თავიდან აწყობდა სხვადასხვა ნივთებს.
წარმატებული სტუდენტობისა და მათემატიკის დარგში მაგისტრის ხარისხის მოპოვების შემდეგ, გრეისმა მიზნად დაისახა ამერიკის შეერთებული შტატების საზღვაო სამხედრო ძალებში შესულიყო. ერთი მხრივ, იგი საყოველთაო პატრიოტული მუხტით იყო შთაგონებული, მეორე მხრივ კი, საკუთარი დიდი ბაბუის, მექსიკის ომის გმირისა და კონტრ-ადმირალის მაგალითი და პატივისცემა შთააგონებდა.
თუმცა, ქალების მიღება ფლოტში მხოლოდ 1942 წელს დაწყეს და ისიც სპეციალურ, „ქალთა რეზერვის“ ქვეგანყოფილებაში, რაც მეტწილად უკანა ხაზზე ყოფნას და ფრონტის ხაზზე წასული კაცების დანაკლისის შევსებას გულისხმობდა.
გრეის ჰოპერისთვის ფლოტში მოხვედრას მისი ასაკი და წონაც ართულებდა. იგი ამ დროისთვის უკვე 36 წლის იყო და მინიმალური 54 კგ-ის ნაცვლად მხოლოდ 47 კგ-ს იწონიდა.
სირთულეების მმიუხედავად გრეის ჰოპერი არ დანებებულა, რამაც საბოლოო ჯამში შედეგი გამოიღო და უკვე 1943 წელს სამხედრო საზღვაო კოლეჯში მიიღეს.
როდესაც გრეისმა წარმატებული სწავლის შემდეგ უმცროსი ლეიტენანტის წოდება მოიპოვა, ის სამხედრო ფრონტის ნაცვლად, სამხედრო მარაგების გამომთვლელ ბიუროში გაამწესეს, სადაც ჰოვარდ ეიკენის დაქვემდებარებაში, მსოფლიოს პირველ ამერიკულ კომპიუტერზე, Mark I-ზე უნდა ემუშავა.
გრეის ჰოპერის პირველი ამოცანა ხომალდების ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის შეიარაღებისათვის ბალისტიკური ცხრილების შედგენა იყო. გრეისი ამ ცხრილების საშუალებით MARK I კომპიუტერისთვის ქმნიდა ინსტრუქციებს. ინსტრუქციების შემდეგ უკვე კომპიუტერი თვითონ ასრულებდა დანარჩენ გამოთვლებს. ცხრილების წყალობით კომპიუტერისთვის მხოლოდ ისეთი ცვლადების მითითებაღა იყო საჭირო, როგორიცაა სიმაღლე და მანძილი სამიზნემდე.
1949 წელს იგი Eckert-Mauchly Computer Corporation-ში გადავიდა სამუშაოდ. ფილადელფიაში გრეისი იმ ჯგუფის უფროსი მათემატიკოსი გახდა, რომელიც უნივერსალური ავტომატური კომპიუტერის UNIVAC I შექმნაზე მუშაობდა.
ჯგუფში 4 ადამიანი, ქალები და კაცები შეარჩია და ისტორიაში პირველი პროგრამა შექმნა, რომელიც საშუალებას იძლეოდა გამოთვლითი ქვეპროგრამები და არგუმენტები კოდებად ქცეულიყო. ჰოპერისა და მისი ჯგუფის შრომამ შედეგად პროგრამირების ენის უფრო და უფრო სრულყოფილი ვერსიების შექმნა მოიტანა.
მათ შორის იყო FLOW-MATIC.
გრეის ჰოპერის სახელს უკავშირდება ასევე პროგრამირების ენის COBOL-ის შექმნა, რომელიც დღემდე აპლიკაციებისა და რთული ოპერაციებისთვის გამოიყენება.
გრეის ჰოპერი უკვე ლეგენდარული პიროვნება გახლდათ, როგორც ფლოტში, ისე კომპიუტერული ტექნოლოგიების სამყაროში, როდესაც 1983 წელს, კონგრესის გადაწყვეტილებით, საზეიმო ვითარებაში, პირადად აშშ-ის პრეზიდენტმა რონალდ რეიგანმა მიანიჭა აღდგენილი ისტორიული წოდება – კომოდორი.
ერთი წლის შემდეგ კომოდორის წოდება ჩაანაცვლა უმცროსი კონტრ-ადმირალის ჩინმა, ერთი ვარსკვლავით მხრებზე. სწორედ ამ წოდებით შემორჩა გრეის ჰოპერი ისტორიას, რომელმაც თითქმის მიაღწია პატივცემული დიდი ბაბუის სამხედრო რანგს.
გრეის ჰოპერის სახელს ატარებს წყნარი ოკეანის ფლოტში შემავალი სამხედრო ხომალდი USS HOPPER (DDG-70). მის სახელს ატარებს ასევე ტექნოლოგიების სფეროში მოღვაწე და ტექნოლოგიებით დაინტერესეულ ქალთა მსოფლიოს უმსხვილესი თავშეყრა Grace Hopper Celebration, რომელიც 1994 წლიდან ყოველწლიურად იმართება.
1971 წლიდან არასებობს გრეის ჰოპერის სახელობის ჯილდო პროგრამირებისა და ტექნოლოგიების სფეროს ახალგაზრდა სპეციალისტებისთვის.
გრეის ჰოპერი პენსიაზე გასვლის შემდეგაც კი არ წყვეტდა თავის საქმიანობას.
ის ხშირად გამოდიოდა სიტყვით, მიმართავდა ქალებს და კომპიუტერული მეცნიერების სფეროში მონაწილე ადამიანებს, სიცოცხლის ბოლომდე Digital Equipment Corporation-ის უფროსი კონსულტანტი გახლდათ, კითხულობდა ლექციებს კომპიუტერული ტექნიკის ისტორიის შესახებ. მისი მიღწევებისა და საზღვაო ძალების წოდების გამო, ხშირად „საოცარ გრეისს“ უწოდებენ.
USAID-ის ეკონომიკური უსაფრთხოების პროგრამა, თიბისისთან, მაშავის ცენტრთან და გაეროს ქალთა ორგანიზაციასთან თანამშრომლობით საქართველოში გრეის ჰოპერის სახელობის ჯილდოს დაწესდა
ჯილდოს მიზანია წარმოაჩინოს ადგილობრივი გოგონები და ქალები საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიებში (ICT) და გამოავლინოს ის ორგანიზაციები, პროგრამები და ინიციატივები, რომლებიც ტექნოლოგიების ინდუსტრიაში გენდერული თანასწორობისა და მრავალფეროვნებისთვის მნიშვნელოვან ნაბიჯებს დგამენ.
წელს გრეის ჰოპერის სახელობის ჯილდო კატეგორიაში „ICT სფეროს ჩემპიონი“ წელს ჯილდო IT აკადემია სტეპის დამფუძნებელმა საქართველოში მაკა მახათაძემ მოიპოვა.
გადადგი ნაბიჯი წარმატებისკენ!
#გახდიჩემპიონი !
