პანდემიის შემდეგ დაჩქარებული ციფრული ტრანსფორმაციის პროცესი, ორნიშნა ეკონომიკური ზრდის ფონზე კიდევ უფრო მეტად ასწრაფდა, ჩვენი მოსახლეობის ფინანსურმა რესურსმა კი დიდწილად გადაინაცვლა ციფრულ სამყაროში. თუმცა, უნდა გვახსოვდეს, რომ სერვისებს ციფრული სამყაროს დამნაშავეებიც აქტიურად მოიხმარენ და კიბერდანაშაულის ტექნიკაც განვითარდა. სპეციალისტები აფიქსირებენ კიბერდანაშაულის მკვეთრ ზრდას მიგრაციის ფონზე - ჩვენ კიბერდამნაშავეების სამიზნე ვართ.
როდესაც გვესმის ტერმინი კიბერდანაშაული, წარმოგვიდგენია სიმპათიური ჰაკერი, რომელიც ბნელ ოთახში ზის რამდენიმე ეკრანთან და ასრულებს ჩვეულებრივი მოკვდავისთვის გაუგებარ ქმედებებს. თუმცა, ყველაზე საზიანო და რთული კიბერშეტევებიც კი, როგორც წესი იწყება ადამიანებისგან სასურველი ინფორმაციის მოტყუებით მოპოვებით
ბოროტმოქმედები იყენებენ მრავალფეროვან და დახვეწილ ტაქტიკას. ეს შეიძლება იყოს ნდობის მოპოვება, შანტაჟი, კიბერ ბულინგი და სხვა.. შეტევისას ეხმარებათ კონკრეტულ ადამიანთან დაკავშირებული მოვლენებისა და გარემოებების შესახებ გარკვეული ცოდნა, ღია წყაროებიდან და სოციალური ქსელებიდან მოპოვებული ინფორმაცია. ისინი, აიძულებენ ან არწმუნებენ მსხვერპლს, გადასცეს ბოროტმოქმედებს საჭირო ინფორმაცია
ამას კი ეწოდება "ფიშინგი"
ფიშინგის მიზანია მომხმარებლების შეცდომაში შეყვანა და ისეთი კონფიდენციალური ინფორმაციის მოპოვება, როგორიც არის მომხმარებლის სახელი და პაროლი, ბარათის მონაცემები და სხვა. ფიშინგი შეიძლება განხორციელდეს ყველა არხით – SMS, ელექტრონული ფოსტა, შეტყობინებები ე.წ. მესინჯერებში ან სოციალურ ქსელებში. როგორც წესი ფიშინგ შეტყობინება შეიცავს ბმულს. ინფორმაციის მოპოვება შეიძლება განხორციელდეს ასევე სატელეფონო ზარის საშუალებით, როდესაც მსხვერპლს უკავშირდებიან სხვისი სახელით.
კიბერ კრიმინალების ინტერესის სფეროს წარმოადგენს
- თქვენი პირადი ნომერი
- მართვის მოწმობის დოკუმენტის სერია
- ოჯახური მდგომარეობა
- რელიგია
- ოჯახის წევრების პირადი ნომრები და ა.შ.
შემდეგ იწყება პერსონალური მონაცემების ბოროტად გამოყენებაც, აქვე შეგიძლიათ ეწვიოთ პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის ვებგვერდს.
საქართველოში საკმაოდ პოპულარული გახდა კიბერუსაფრთხოება - დაიწყე პროფესიის შესწავლა სრულიად ახალი მეთოდებით და გახდი წარმატებული!
მარტივი წესები - არ გაებათ მახეში!
- დიდი სიფრთხილით უნდა მოეკიდოთ ელექტრონულ წერილებს, შეტყობინებებს მესენჯერებში და SMS-ებით, რომელიც შეიცავს ბმულს. განსაკუთრებით თუ შეტყობინებაში ითხოვენ თქვენი მხრიდან რამე ქმედების შესრულებას (პაროლის გამოცვლა, ინფომაციის განახლება) ან ინფორმაციის გაზიარებას.
- ბანის მობილური აპლიკაციები უნდა გადმოიწეროთ მხოლოდ Play Store-დან / Apple Store-დან. ყოველთვის განაახლეთ აპლიკაცია, სმარტფონის და კომპიუტერის ოპერაციული სისტემა
- სმარტფონში წაშალეთ აპლიკაციები, რომელსაც არ იყენებთ
- მოერიდეთ დაჯეილბრეიკებული და დარუტული სმარტფონების გამოყენებას, რადგან ასეთი მოწყობილობები უფრო მოწყვლადია malwear-ის მიმართ
- გამოიყენეთ მხოლოდ რთულად გამოსაცნობი პაროლები და ნუ გაიმეორებთ სხვაგან გამოყენებულ პაროლს ონლაინ ბანკში.
- სადაც შესაძლებელია, ჩართეთ მრავალფაქტორიანი ავთენთიფიკაციის გამოყენებას (multifactor authentication), რაც გულისხმობს იმას, რომ მომხმარებლის სახელის და პაროლის გარდა მომხმარებელმა უნდა გამოიყენოს დამატებითი პარამეტრი, როგორიც არის SMS, სპეციალური პროგრამით ან მოწყობილობით ნაკარნახევი კოდი. მაგალითია Google Authenticator, Microsoft Authenticator და სხვა. პირველ რიგში, ეს ეხება ელექტრონულ ფოსტას და სოციალურ ქსელებს.
- სახლიდან მუშაობა აქტუალურია. სახლში WIFI მოწყობილობა უნდა იყოს განახლებული და default user-ები შეცვლილი. მოერიდეთ ღია WIFI ქსელების გამოყენებას. კარგი პრაქტიკაა VPN-ის გამოყენება როგორც კომპიუტერიდან, ისე სმარტფონიდან.
- იშოპინგე მხოლოდ გიგანტურ ვებ-გვერდებზე.
- ყურადღებით გადაამოწმეთ ბმულები, მისამართები, ვებ გვერდის სერტიფიკატები.
- განსაკუთრებული ყურადღებით მოეკიდეთ ზარებს, როდესაც გიკავშირდებიან, მაგალითად ბანკის სახელით ან გთხოვენ ინფორმაციის გაზიარებას. თუ მცირე ეჭვი მაინც გეპარება, შეწყვიტე საუბარი და შენ თვითონ დაუკავშირდი ბანკს მის ვებგვერდზე მითითებულ ნომერზე.
ქსელები და კიბერუსაფრთხოება
თანამედროვე დინამიურ გარემოში, კიბერუსაფრთხოება შეუცვლელ პროფესიას წარმოადგენს. კიბერსაფრთხეებისა და ციფრული სისტემების ზრდამ ეს სფერო ყურადღების ცენტრში მოაქცია. თბილისისა და მისი მსგავსი ევროპის ქალაქებისთვის ეს ყოველივე მომგებიანი კარიერის დასაწყებ უნიკალურ შანსს წარმოადგენს, ხოლო ამ პროფესიის სრულფასოვნად შესწავლას კი ჩვენთან, IT Step Academy-ში, ქსელების და კიბერუსაფრთხოების კურსე შეძლებთ, განავითარეთ საკუთარი უნარები კიბერშეტევებთან ბრძოლაში და სისტემის სისუსტეების აღმოფვრაში, შესაძლებლობები უსაზღვროა და ისინი თქვენ გელოდებიან.
ციფრული სამყაროს უსაფრთხოებაზე კიბერუსაფრთხოების სპეციალისტები ზრუნავენ. ამ დინამიური სფეროს ათვისებით, ჩვენ არა მხოლოდ უსაფრთხო მომავალს ვუზრუნველვყოფთ, არამედ ხელს ვუწყობთ სტაბილურობასა და ინოვაციების პროგრესს.
დაეუფლე აქტუალურ პროფესიებს - შემოგვიერთდით სტეპერების დიდ ოჯახში!
IT Academy Stepლიდერი IT სფეროში,ახლაუკვე100+ფილიალით!
+995 577 538 549ქ.თელავი,ნადიკვრის#23
+995 (32) 215-55-51ქ.თბილისი,ა.ყაზბეგის34/34ბ
გამოიწერეთ ჩვენი გვერდი სოციალურ ქსელებში
