ხელოვნური ინტელექტი, ანუ AI, ფართოდ არის გავრცელებული ჩვენი ცხოვრების ბევრ სფეროში და ერთ-ერთი ასეთი სფერო - ადრეულ სტადიაში კიბოს გამოვლენაა.
მკვლევრები კიბოს აღმოჩენისთვის და დიაგნოსტირებისთვის დღეს უკვე აქტიურად იყენებენ მანქანურ სწავლებას, რათა შექმნან ისეთი ხელსაწყოები რომელიც საშუალებას მისცემს ექიმებს გამოავლინონ გამორჩენილი სიმსივნური დაზიანებები
ხელოვნური ინტელექტი ასევე გამოიყენება როგორც დამხმარე საშუალება პაციენტებთან კომუნიკაციისთვის, იმ სირთულეების დასაძლევად რაც კიბოს მკურნალობასთან არის დაკავშირებული.
მიუხედავად მიღწეული წარმატებისა ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ არსებობს ხარვეზებიც, მაგალითად - კიბოს დიაგნოზი შესაძლოა ჰიპერდიაგნოსტირებული იყოს, ასევე შეუსაბამობები შესაძლოა აღმოჩნდეს თეთრკანიან და ფერადკანიან პაციენტებში კიბოს გამოვლენისას.
„თუ რაიმეს ეძებთ და კარგად დააკვირდებით, დაიწყებთ მის დანახვას“, - განუცხადა ABC News-ს დოქტორმა ბრიტანი ფასიმ, მონტანას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გამოთვლითი ტოპოლოგიის ასოცირებულმა პროფესორმა. ”ასე რომ, მნიშვნელოვანია როგორ და როდის გამოვიყენებთ კომპიუტერულ დიაგნოსტიკას"
ხელოვნური ინტელექტის მიღწევები სიმსივნის გამოვლენაში
მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტში და Mass General ონკოლოგიურ ცენტრში სპეციალისტების ჯგუფმა შეიმუშავა და გატესტა ხელოვნური ინტელექტის ხელსაწყო, ცნობილი სახელწოდებით Sybil. სიბილი იმგვარად იყო დაპროგრამებული, რომ გულმკერდის კომპიუტერული ტომოგრაფიის დაბალი დოზებით სკანირებას ასრულებდა, რომელიც 50 -დან 80 წლამდე ასაკის პაციენტებისთვის არის რეკომენდებული
იმ პაციენტებისთვის, რომლებიც ფილტვის კიბოს სკრინინგს გადიოდნენ, სიბილმა შეძლო სურათის შესწავლა და ზუსტი სურათის წინასწარმეტყველება ექვსი წლის განმავლობაში პაციენტის ფილტვის კიბოს განვითარების რისკის არსებობის.
კომპიუტერული ტომოგრაფიის სკანირება აჩვენებს Sybil-ის სიზუსტეს - ხელოვნური ინტელექტის ხელსაწყოს, რომელიც შემუშავებულია MIT-ისა და Mass Gen-ის მიერ - ფილტვის კიბოს ადრეული გამოვლენისთვის. მარცხენა სურათი გვიჩვენებს, თუ რა აღმოაჩინა სიბილმა პაციენტში (ხაზგასმულია წითლად) და იგივე პაციენტის მარჯვენა გამოსახულება გვიჩვენებს, თუ რა აღმოაჩინეს რადიოლოგებმა ორი წლის შემდეგ (მონიშნული წითლად).
Mass Gen ონკოლოგიური ცენტრი
როგორც ხედავ, ტექნოლოგიური სამყარო საინტერესო თავგადასავლებს გპირდება. IT აკადემია სტეპში შენთვის ძალიან საინტერესო კურსები გელოდება, რომელიც განსაკუთვნილია მათთვის, ვისაც სურს თანამედროვე პროფესიების 0-დან ისწავლოს. გარდა ამისა, სწავლება პრაქტიკაზე არის დაფუძნებული, რაც მოიცავს დავალებებსა და ინდივიდუალურ ფინალურ პროექტს. ეს კი მოგცემს შესაძლებლობას, დახვეწო და განივითარო შესაბამისი უნარები და დააგროვო პრაქტიკული გამოცდილება - დაეუფლე ახალ პროფესიას, დაიწყე სწავლა კვალიფიციურ სპეციალისტებთან, საერთაშორისო აკადემიაში!
ფილტვის კიბო ნომერ პირველი სიკვდილის გამომწვევი მიზეზია მთელ მსოფლიოში, მაგრამ მკვლევრები აცხადებენ, რომ ეს არის კიბო, რომელზეც ხშირად არ საუბრობენ რადგან არსებობს სტიგმა და ის მოიაზრება როგორც თვითმიყენებული სიმსივნე.
„ფილტვის კიბოს შემთხვევები და ადამიანები, რომლებსაც არასოდეს მოუწევიათ სიგარეტი, იზრდება და ამიტომ ფილტვის კიბო ნამდვილად არის დაავადება, რომელიც შეიძლება ნებისმიერს შეეხოს, ნებისმიერს, ვისაც ფილტვები აქვს, რაც არსებითად ნიშნავს, რომ ნებისმიერი არის რისკის ქვეშ და ემუქრება ფილტვის კიბო,“ - ამის შესახებ ABC News-სთან ინტერვიუში ლეცია სეკვისტიმ, მასობრივი კიბოს ცენტრის ადრეული გამოვლენისა და დიაგნოსტიკის კლინიკის დირექტორმა განაცხადა
მისი თქმით, AI ინსტრუმენტების მიზანი როგორიც სიბილია, ადრეულ ეტაპზე კიბოს აღმოჩენაა, როდესაც ის ჯერ კიდევ განკურნებადია.
„ჩვენ არ ვიტარებთ სათანადო სკრინინგს ფილტვის კიბოს აღმოსაჩენად. ისევე როგორც სხვა სკრინინგ ტესტები, აქაც სკრინინგის ჩატარება მნიშვნელოვანია რათა კიბოს პოვნა მოხდეს ადრეულ სტადიაზე, როცა ის ჯერ კიდევ განკურნებადია“ - თქვა სეკვისტმა. „თუ ფილტვის კიბოს I ან II სტადიაზე აღმოაჩენთ, პაციენტს შეუძლია ოპერაცია გაიკეთოს და ბოლომდე გათავისუფლდესკიბოსგან“.
ზუსტად ეს მიზანი გააჩნდა ხელოვნური ინტელექტის ინსტრუმენტს, რომელიც ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის, კოპენჰაგენის უნივერსიტეტისა და Dana-Farber კიბოს ინსტიტუტის მკვლევრების მიერ იყო შექმნილი და შესწავლილი.
მხოლოდ პაციენტების სამედიცინო ჩანაწერების გამოყენებით, ამ მოწყობილობამ შეძლო პანკრეასის კიბოს ყველაზე მაღალი რისკის ქვეშ მყოფთა იდენტიფიცირება ფაქტობრივ დიაგნოზამდე სამი წლით ადრე.
"პანკრეასის კიბოს უმეტესობა უბრალოდ ძალიან გვიან ვლინდება, შესაბამისად, პაციენტებს აქვთ ძალიან, ძალიან ცოტა შანსი გადარჩენის, ამიტომაც ამაზე ბევრს ვმუშაობთ ," - განაცხადა დოქტორმა კრის სანდერმა, კვლევის თანამშრომელმა და პროფესორმა ჰარვარდის სამედიცინო სკოლის უჯრედული ბიოლოგიის რეზიდენციაში, ABC News-სთან ინტერვიუში. "20%-ზე ნაკლებია გადარჩენა, მაგრამ თუ აღმოაჩენთ, მაშინ ხუთწლიანი სიცოცხლის ხანგრძლივობა 50%-მდე ადის, თუ ხედავთ, შეგიძლიათ ამოჭრათ."
ასევე მან დაამატა, რომ მსგავს ინსტრუმენტებს აქვთ ეკონომიკური სარგებელიც, რადგან თუ კიბო ადრეულ ეტაპზე დაფიქსირდა, პაციენტებს არ მოუწევთ რისკზე წასვლა და გვიან სტადიებზე აღმოჩენილი კიბოს მკურნალობისთვის თანხების გადახდა.
"რაც უფრო მეტს გავაკეთებთ იმისთვის, რომ ადრეულ ეტაპზე შევძლოთ კიბოს აღმოჩენა და მკურნალობა, მით უფრო გარდამტეხი იქნება ცვლილებები იმ პრობლემის გადაჭრაში, რასაც კიბოს პრობლემა ჰქვია", - ამბობს სანდერსი.
როგორ შეიძლება იყოს გამოყენებული ხელოვნური ინტელექტი
სეკვისტის აზრით აშშ-ი არასათანადოდ ტარდება ფილტვის სიმსივნეზე პაციენტების გამოკვლევები, მათიც კი რომლებიც რისკ ჯგუფში შედიან, მაგალითად მწეველები.
მას სურს სიბილის ინსტრუმენტის საშუალებით ფილტვის კიბოს სკრინინგი ყველასთვის ხელმისაწვდომი გახდეს, ისევე ხელმისაწვდომი როგორც მსხვილი ნაწლავის კიბოს სკრინინგი, როცა კოლონოსკოპიის გაკეთება 45 წლის ასაკშია რეკომენდებული.
„წარმომიდგენია, რა შეიძლება გააკეთოს სიბილმა ფილტვის კიბოს სკრინინგისთვის - მას ნამდვილად შეუძლია ხელმისაწვდომი გახადოს ეს უმნიშვნელოვანესი სკრინინგი ყველასთვის, რაც შემდგომში დაგვეხმარება გაგებაში ვინ არის მაღალი რისკის ქვეშ და ვინ არა“. სეკვისტი აგრძელებს, "მე ვგულისხმობ, რომ ასე ვამოწმებთ სხვა სიმსივნეებს და მხოლოდ ფილტვის კიბოზე ვაწესებთ ბარიერებს, მწეველი უნდა იყოთ, რომ ტესტზე წვდომა გქონდეთ და ეს გამაღიზიანებელია ადამიანებისთვის, რომლებიც უბრალოდ ცდილობენ ყველაფერი გააკეთონ თავისი ჯანმრთელობისთვის".
ხელოვნური ინტელექტი ასევე ეფექტურად გამოიყენება მკურნალობის დროს. Penn Medicine-მა შეიმუშავა ჩატბოტი სახელად პენი, რომელიც ტექსტური შეტყობინებების საშუალებით პაციენტებს ეხმარება მკურნალობის რთულ პროცესში გაერკვნენ და ამით ამცირებს შეცდომების დაშვების რისკს.
შედეგებმა აჩვენა, რომ შეტყობინებების დაახლოებით 90% -ზე მეტი ზუსტად იყო ინტერპრეტირებული ჩატბოტის მიერ, ხოლო მონაწილეების მზაობა მიეღოთ მედიკამენტი მინიმუმ 70% შეადგინა. თუმცა, სანდერმა აღნიშნა, რომ ადამიანებს არ უნდა ეშინოდეთ, რომ ხელოვნური ინტელექტი ჩაანაცვლებს მათ მედიცინაში.
"ხელოვნური ინტელექტი იქნება დამხმარე გადაწყვეტილების მიღებისას. ის მოგვაწვდის ინფორმაციას, შესაძლოა რეკომენდაციაც მოგვცეს ექიმებს, მაგრამ საბოლოო გადაწყვეტილებას ექიმი მიიღებს. ასე რომ ეს მოწყობილობა იქნება დამხმარე ექსპერტისთვის, რომელსაც ეთიკური სტანდარტები აქვს ნასწავლი და ამის შემდგომ პაციენტებთან ერთად ექიმები მიიღებენ გადაწყვეტილებას როგორ იმოქმედონ კონკრეტულ შემთხვევაში" - აღნიშნა სანდერმა.
ხელოვნური ინტელექტი მოწინავე ტექნოლოგია გახდა კანის კიბოს შესაძლო გამოვლენაში, თუმცა იყო მცირე ხარვეზებიც
ისტორიულად ისე აეწყო, რომ მედიცინა კანის დაავადებებთან დაკავშირებით არასათანადოდ აგროვებს მონაცემებს, მათ შორის კიბოზე ინფორმაციას სხვადასხვა ფერის კანის მქონე ადამიანებში.
"თუ ალგორითმს არასწორ მონაცემებზე ააწყობ, რომელიც არაობიექტურ და არასაკმარის ინფორმაციას შეიცავს კიბოს და ზოგადად კანის ნებისმიერ სხვა დაავადებაზე, საბოლოო ჯამში ის ვერ შეძლებს ზუსტად დასვას დიაგნოზი ."
2020 წელს ჩატარებულმა კვლევამ რომელშიც კომპანია Google-იც იღებდა მონაწილეობას, შესაძლებელი გახადა ხელოვნური ინტელექტის იმგვარი ალგორითმის შექმნა, რომელიც მამოგრაფიის სკანირებით მკერდის კიბოს გამოავლენდა. მკვლევრებმა განაცხადეს, რომ ალგორითმმა ეს შეძლო და იმაზე უკეთაც გამოუვიდა ვიდრე ამას სერტიფიცირებული ექიმი-რენტგენოლოგი გააკეთებდა
ლაბორატორიის ტექნიკოსი ხელოვნური ინტელექტის (AI) საშუალებით საშვილოსნოს ყელის კიბოს სკრინინგს ატარებს. ვუჰანი, ჩინეთის ცენტრალური ჰუბეის პროვინციაი, 2023 წლის 15 ივნისი.
მსოფლიოს არაერთ წერტილში AI გამოიყენება დიაგნოსტიკის მიმართულებით, ხელოვნური ინტელექტი ძალიან კარგად ავლენს მცირე ანომალიებს სკანირებაში და უკეთ ახერხებს დიაგნოზების დასმას პაციენტის სიმპტომებისა და სასიცოცხლო მნიშვნელობის მიხედვით. AI ასევე გამოიყენება პაციენტების კლასიფიკაციისთვის, სამედიცინო ჩანაწერების შესანარჩუნებლად, მათზე თვალყურის დევნებისთვის და ჯანმრთელობის დაზღვევის პრეტენზიებთან გასამკლავებლად. ითვლება, რომ მომავალი ინოვაციები მოიცავს ხელოვნური ინტელექტის დახმარებით რობოტულ ქირურგიას, ვირტუალურ ექთნებსა და ექიმებს
დაეუფლე აქტუალურ პროფესიებს - შემოგვიერთდით სტეპერების დიდ ოჯახში!
IT Academy Stepლიდერი IT სფეროში,ახლაუკვე100+ფილიალით!
+995 577 538 549 ქ.თელავი,ნადიკვრის#23
+995 (32) 215-55-51 ქ.თბილისი,ა.ყაზბეგის34/34ბ
გამოიწერეთ ჩვენი გვერდი სოციალურ ქსელებში
