IT აკადემია STEP! ჩვენ 1999 წლიდან ვსწავლობთ. მაღალი ხარისხის კომპიუტერულ განათლებას მოზრდილებში და ბავშვებში.

Your browser is out of date!

You are using an outdated browser Internet Explorer. This version of the browser does not support many modern technologies, that's why many pages of the website are not displayed correctly, and may not work some of functions . We recommend viewing the website using the latest versions of the browsers Google Chrome, Safari, Mozilla Firefox, Opera, Microsoft Edge

ШАГ логотип

რა არის კიბერთავდასხმა და როგორ დავიცვათ თავი ონლაინ სივრცეში?

თამუნა მატნაძე

კიბერუსაფრთხოება

28.02.2022

7220 დათვალიერება

თანამედროვე სამყაროში, მაღალტექნოლოგიური ელექტრონული მოწყობილობების შექმნის მთავარი მიზანი ადამიანის ცხოვრების გამარტივება და მისი უკეთესობისკენ შეცვლაა. ჩვენი ყოველდღიურობა პროცესების ციკლს მოიცავს, რომელთაც გლობალური საერთაშორისო ქსელის, ინტერნეტის მეშვეობით მარტივად ვახორციელებთ - ვმუშაობთ, ვაგზავნით ათასობით შეტყობინებასა და ინფორმაციას, ვამუშავებთ ფაილებს და სხვა.

დღევანდელი ციფრული ტრანსფორმაციის ერაში,მნიშვნელოვნად გაიზარდა დამოკიდებულება ინფორმაციულ სერვისებსა და პროდუქტებზე. მრავალ დადებით ასპექტთან ერთად, ინფორმაციული ტექნოლოგიები და ინტერნეტი შეიძლება ზიანის მომტანიც აღმოჩნდეს.


რა არის კიბერ უსაფრთხოება?

კიბერ უსაფრთხოება არის კომპიუტერების, სერვისების, მობილური მოწყობილობების, ელექტრონული სისტემების, ქსელებისა და მონაცემების მავნე თავდასხმებისგან დაცვის პრაქტიკა. კიბერ უსაფრთხოება ცნობილი, როგორც ინფორმაციული ტექნოლოგიების (IT) უსაფრთხოება, პასუხს აგებს ნებისმიერი სახის ინფორმაციის გაჟონვა/მოპარვასა და პროგრამული უზრუნველყოფის ქურდობაზე.

კიბერ დანაშაულს წარმოადგენს ნებისმიერი მართლსაწინააღმდეგო ქმედება, რომელიც ჩადენილია კომპიუტერული სისტემის გამოყენებით კიბერ სივრცეში. არსებობს კიბერ უსაფრთხოების რამდენიმე მიმართულება:
 

  • ქსელის უსაფრთხოება - აღნიშნავს კომპიუტერული გლობალური ქსელის დაცვის პრაქტიკას.
  • აპლიკაციის უსაფრთხოება - ფოკუსირებულია პროგრამული უზრუნველყოფის დაცვასა და კონტროლზე.
  • ინფორმაციის უსაფრთხოება - იცავს მონაცემთა მთლიანობასა და კონფიდენციალურობას როგორც შენახვის კუთხით, ისე მიწოდება/გაგზავნის.


მიუხედავად იმისა, რომ კაცობრიობას უამრავი ომი უნახავს, თანამედროვე ციფრულმა მსოფლიომ ადამიანებს კიდევ ერთი სახის ომი არგუნა წილად. ეს კიბერ ომია.

კიბერ ომი კიბერშეტევების ერი-სახელმწიფოს წინააღმდეგ გამოყენებას გულისხმობს, რაც მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს ობიექტს - უზრუნველყოფს სასიცოცხლო მნიშვნელობის კომპიუტერული სისტემების დაზიანებას და დისფუნქციას.

კიბერ ომი ფართო მცნებაა და ძირითადად ისეთ კიბერშეტევებს ეხება, რომლებიც ერთი სახელმწიფოს მიერ მეორეზე ხორციელდება. ასევე, გულისხმობს ტერორისტული ან ჰაკერული ჯგუფების თავდასხმებს, რომლებიც გარკვეული ქვეყნებისკენ არის მიმართული და კონკრეტული მიზნის მიღწევას ემსახურება. კიბერ ომში დანაშაულის სამი ძირითადი სახე შეიძლება გამოიკვეთოს.
 

  1. კიბერ დანაშაული - მოიცავს ცალკეულ აქტორებს ან ჯგუფებს, რომლებსაც განზრახვული აქვს სისტემის ნგრევა ფინანსური ან პირადი ინტერესების მიზნით.
     
  2. კიბერ შეტევა - კიბერ შეტევა არსებითად განსხვავდება ჩვეულებრივი კიბერ დანაშაულისგან. მათი უმრავლესობა გლობალურ ხასიათს ატარებს, რომელიც მიზნად ისახავს პოლიტიკური და სამთავრობო უწყებების შესახებ მნიშვნელოვანი ინფორმაციის მოპოვებასა და გამოყენებას.
     
  3. კიბერ ტერორიზმი - კიბერ ტერორიზმის მთავარი მიზანი საყოველთაო შიშისა და პანიკის დათესვაა. იგი ნიშნავს საერთაშორისო ჯგუფების ან სპეციალური აგენტების მიერ კომპიუტერულ სისტემებზე, პროგრამებსა და მონაცემებზე დაზიანების, რღვევის ან ბლოკირების მიზნით განხორციელებულ წინასწარ მომზადებულ დარტყმას.



     

როგორ ავირიდოთ თავიდან კიბერ თავდასხმა?


 

როდესაც ინტერნეტით გამსჭვალულ სამყაროში ვცხოვრობთ, თითოეულ მის მომხმარებელს გლობალური ქსელით სარგებლობის შესახებ თავის დაცვის მიზნით მინიმალური ცოდნა სჭირდება.

კიბერ თავდასხმები ძირითადად კარგად ორგანიზებული და წინასწარ დაგეგმილია. შესაბამისად, ჰაკერები და კიბერ კრიმინალები მიზნის მისაღწევად ყველა შესაძლო ხერხს იყენებენ. კიბერ თავდასხმის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სახე არის თაღლითების მიერ ყალბი ვებ-გვერდების საშუალებით ფინანსური ინსტიტუტების მომხმარებლების პირადი მონაცემების მოპოვება და თანხის მოპარვა ანუ ფიშინგი.

ფიშინგის დროს კიბერ კრიმინალები მომხმარებელს საკრედიტო ბარათის მონაცემებსა და ელექტრონული ფოსტის მისამართს სთხოვენ, რომლის მიღების შედეგად მათ აქვთ თქვენს ბარათებთან წვდომა.


როგორ დავიცვათ თავი ფიშინგისგან?

https://images.unsplash.com/photo-1643139114208-aeb54ff4da72?ixlib=rb-1.2.1&ixid=MnwxMjA3fDB8MHxwaG90by1wYWdlfHx8fGVufDB8fHx8&auto=format&fit=crop&w=1000&q=80



პირველი და უმთავრესი, რაც ინტერნეტ მობაილ ბანკის ყველა მომხმარებელმა უნდა იცოდეს არის პირადი მონაცემების დაცვა, რაც გულისხმობს:

 

  • მობაილ ბანკის ,,პასკოდის’’ გასაიდუმლოება - არ გადასცეთ მესამე პირს!
  • კოდების მონიტორინგი - არ გაანდოთ თქვენი კოდი სატელეფონო ზარის საშუალებით არავის.
  • ვიდრე კონკრეტული ბანკის ვებ-გვერდზე შეხვალთ და თქვენ პირად გვერდს გახსნით, დააკვირდით რომ ვებ-გვერდი ავთენტური და სანდოა. ოფიციალური ვებ-გვერდის ლინკი აუცილებლად უნდა იწყებოდეს ,,https://’’-ით.
  • ყოველთვის ხშირად გამოცვალეთ პაროლი - გამოიყენეთ რთული სიმბოლოები
  • არ დააკლიკოთ თქვენი ნაცნობის მიერ გამოგზავნილ ბმულს, დააკოპირეთ ის და ისე გადაიტანეთ მეილიდან ვებ-ბრაუზერში, მიტანეთ მაუსი ბმულთან, სადაც გამოჩნდება ბმულის რეალური მისამართი. გახსოვდეთ რომ თუ წერილი გამოგზავნილია ნაცნობი ადამიანისგან, ეს იმას არ ნიშნავს რომ ის არ იქნება საფრთხის შემცველი.
  • მაქსიმალურად შეზღუდეთ ინფორმაციის (რომელმაც თქვენს შესახებ შესაძლებელია დამატებითი დეტალები მიაწოდოს უცხო პირს) გაზიარება სოციალურ ქსელებში, Facebook-ზე, ფორუმებზე და სხვა ინტერნეტ რესურსებზე. დაიმახსოვრეთ, რაც უფრო მეტ პერსონალური ტიპის ინფორმაცია იქნება ხელმისაწვდომი საჯაროდ თქვენზე, მით უფრო გაუადვილდება კიბერ-დამნაშავეს თქვენი მახეში გაბმა.

 

ფიშინგი კიბერ თავდასხმის ერთ-ერთი მიმართულებაა. სამწუხაროდ, თავდასხმები შესაძლოა მრავალი სახით გამოვლინდეს. კიბერ თავდასხმებს აწარმოებენ როგორც ჰაკერები, ისე ჩვეულებრივი სამოქალაქო პირები, რომლებსაც აქვთ შესაბამისი ცოდნა და შეუძლიათ დამოუკიდებლად განახორციელონ ესა თუ ის ქმედება.

კიბერ დანაშაულის მზარდი ინდუსტრიის გამო, კიბერ უსაფრთხოების ტექნიკა და ტენდენციები მუდმივად ვითარდება. სამწოხაროდ, 2021-2022 წლის მონაცემებით, კოვიდ პანდემიის გავრცელებასთან ერთად კიბერ დანაშაულისა და ფიშინგის მნიშვნელოვანი ზრდა შეინიშნება.

 

 

 

 

დარეგისტრირდი
 

 

 

დაეუფლე აქტუალურ პროფესიებს - მოგვიერთდით სტეპერების დიდ ოჯახში

IT Academy Step ლიდერი IT სფეროში , ახლა უკვე 100+ ფილიალით!

+995 577 538 549 .თელავინადიკვრის #23

+995 (32) 215-55-51 .თბილისი.ყაზბეგის 34/34 

https://www.facebook.com/itstep.ge



ავტორის სწავლების ტექნოლოგიები::

თამუნა მატნაძე

ბლოგერი

მოტივაცია

როგორ მივხვდეთ რომ პროფესიის შეცვლის დროა?

რა ანაზღაურება უნდა გვქონდეს საქართველოში, რომ ღირსეულად იცხოვრო? ემიგრანტებიც რომ დაბრუნდნენ? პარადოქსია, მაგრამ ამ შეკითხვას ხშირად დასაქმებული ადამიანები სვამენ

რა ანაზღაურება უნდა გვქონდეს საქართველოში, რომ ღირსეულად იცხოვრო? ემიგრანტებიც რომ დაბრუნდნენ? პარადოქსია, მაგრამ ამ შეკითხვას ხშირად დასაქმებული ადამიანები სვამენ იცით რატომ? ისინი არასწორი მიმართულებით ნვითარდებიან, სადაც მუდმივად დაღლილი არიან თუმცა ანაზღაურება არასოდეს არ აქვთ საკმარისი, სადაც არ ეძლევათ პროფესიული ზრდის შესაძლებლობა...     მოდით ვნახოთ, იქნებ

ШАГ логотип

Techfacts

News

პროგრამირება

ხელოვნური ინტელექტის რევოლუცია

მალე თითქმის ყველა მონაცემთა ბაზა ციფრული იქნება, და ეს AI სისტემებს მისცემს გადაწყვეტილებისა და ოპტიმიზაციის მიღების საშუალებას. რობოტები, AI-ის დახმარებით, თითქმის ყველა სამუშაოს შესრულებას შეძლებენ, მაგალითად, მშენებლობა, დიზაინი, არქიტექტურა თუ გადაზიდვა, ასევე ტრანსპორტირება მთლიანად ამ ტექნოლოგიებით იქნება შესრულებული.

გლობალურად ხელოვნური ინტელექტის ბაზრის მოცულობა 2025 წლისთვის $200 მილიარდს გასცდება. სხვადასხვა პროგნოზით, წლიური ზრდა 2020-დან 2027 წლამდე 33.8% იქნება. დარგის ექსპერტები ძალიან ბევრს ვკითხულობთ ხელოვნური ინტელექტის ( Ai) რევოლუციაზე რომელიც უკვე მოხდა, საინტერესოა, როგორ შეცვლის ჩვენს სამყაროს და თითოეული ჩვენგანის ცხოვრებას? ზოგჯერ პროგნოზები არც ისეთი ოპტიმისტურია, ინდუსტრიული

ШАГ логотип

მშობლებისთვის

რა სარგებელი მოაქვს კოდირებას მოზარდებისთვის?

ახალგაზრდა ისწავლის კოდის წერას და შექმნის არაჩვეულებრივ პროექტებსა თუ სტარტაპებს, მაგრამ პირველ რიგში განივითარებს აზროვნების უნარს. ეს უნარი კი მთელი ცხოვრების მანძილზე უამრავი პრობლემი გადაჭრაში დაეხმარება!

დამეთანხმებით, რომ 21-ე საუკუნის თინეიჯერებს არ უჭირთ იმის გარკვევა, თუ როგორ გამოიყენონ უახლესი ტექნოლოგიები. მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოში მოზარდების უმეტესი ნაწილი ტექნოლოგიების მხოლოდ პასიური მომხმარებელია, ჩვენი ახალგაზრდების ინტელექტუალური შესაძლებლობები არაფრით არ ჩამოუვარდება ევროპელ და ამერიკელ მოზარდებს, სადაც ადრეული ასაკიდან ეუფლებიან კოდირებას,  ს

ШАГ логотип

დიზაინი

სამი დეკორის ელემენტი, რომლებიც ვიზიტორების ყურადღებას მიიქცევს

მკვლევრები იყენებდნენ ტექნოლოგიას, რომელიც მიჰყვებოდა თვალის მოძრაობას და ასეთი მიდგომით ადგენდა იმ სივრცეებს სხვადასხვა ოთახებში, რომელზეც ადამიანები მზერას ყველაზე დიდი ხნის განმავლობაში აჩერებდნენ

სამი რამ რასაც სტუმრები თქვენს სახლში პირველ რიგში ამჩნევენ, კვლევა ჩაატარა ჯგუფმა, რომელიც ვიზიტორების თვალის მოძრაობას იკვლევდა   კვლევის შედეგდ გამოიკვეთა ტოპ სამი რამ რასაც სტუმრები ყურადღებას აქცევენ თქვენს სახლში შესვლისას - შედეგი აუცილებლად გაგაკვირვებთ   ყველას უყვარს საკუთარი სახლის მშვიდ, მყუდრო და უსაფრთხო სივრცედ ქცევა - თუმცა, ხშირად ვფიქრობთ რეალურა

ШАГ логотип