ჰაკერობა არის კომპიუტერულ ქსელზე ან ელექტრონულ მოწყობილობაზე არასანქცირებული წვდომის პროცესი. ფიზიკური პირები არღვევენ სისტემას ზიანის მიყენების ან უსაფრთხოების არსებული ზომების სისუსტეების ხაზგასმის მიზნით.
არიან სხვები, რომელთა მოტივები ბუნდოვანი ან ორმხრივიც კი რჩება. არსებობს ექვსი ძირითადი ტიპის ჰაკერი-
- თეთრქუდიანი ჰაკერი
- შავქუდიანი ჰაკერი
- ნაცრისფერქუდიანი ჰაკერი
- წითელქუდიანი ჰაკერი
- ჰაქტივისტი
- სკრიპტი კიდი (Script Kiddie)
თეთრქუდიანი ჰაკერი
თეთრქუდიანი ჰაკერები არიან ეთიკური ჰაკერები, რომლებიც იყენებენ თავიანთ უნარ-ჩვევებს არსებული კიბერ უსაფრთხოების ზომებში გარღვევების აღმოსაჩენად, მათი გამოსწორების მიზნით. ამ პირები დიდად მოთხოვნადია იმ კომპანიების მიერ, რომლებიც რეგულარულად ამუშავებენ სენსიტიურ მონაცემებს, და სახელმწიფო უწყებების მიერ, რომლებიც პასუხისმგებელნი არიან ეროვნულ უსაფრთხოებაზე. არსებულ ინტერნეტ ეპოქაში, თეთრქუდიან ჰაკერებზე დიდი მოთხოვნა არსებობს, რადგან კიბერდანაშაულების რიცხვი მკვეთრად გაიზარდა.
კერძო კორპორაციებს ხშირად აყავთ თეთრქუდიანი ჰაკერები, როგორც IT უსაფრთხოების გუნდის ადგილობრივი ნაწილი. უფრო მეტიც, თეთრქუდიანი ჰაკერები ასევე მუშაობენ კიბერ უსაფრთხოების დამოუკიდებელ კონსულტანტებად და მონაწილეობენ შეცდომებზე ნადირობის პროგრამებში. კომპანიები, რომლებიც გვთავაზობენ შეცდომებზე ნადირობის პროგრამებს, გულუხვად აჯილდოებენ ეთიკურ ჰაკერებს, რომელთაც შეუძლიათ აღმოაჩინონ და გამოკვეთონ დაცულობის დონეები.
თეთრქუდიანი ჰაკერები თითქმის ზუსტად შავქუდიანი ჰაკერების მსგავსად ფიქრობენ, და შეეცდებიან კომპიუტერული სისტემებში შეჭრა ყველა შესაძლო გზით. ამასთან, ისინი არ იპარავენ რაიმე ინფორმაციას ან იწვევენ დარღვევებებს. თეთრი ქუდის ჰაკერობის ტექნიკა ძალზე სასარგებლოა ისეთი ხვრელების ძიებაში, რომლებიც შესაძლოა საფრთხეში აგდებდეს კონფიდენციალურ ინფორმაციას.
შავქუდიანი ჰაკერი
შავქუდიანი ჰაკერები არიან კიბერ სივრცეში მავნე ინდივიდები, რომლებიც ცდილობენ სისტემებში და ქსელებში შეჭრას კონფიდენციალური ინფორმაციის მოსაპარად. ქურდობის გარდა, შავქუდიანმა ჰაკერმა შეიძლება წაშალოს ან შეცვალოს გარკვეული მნიშვნელოვანი ფაილები, რათა გამოიწვიოს დარღვევები და ზარალი. ასეთმა ინდივიდებმა მოახდინეს კიბერუსაფრთხოების საჭიროების სტიმულირება.
2013-14 წლებს შორის, Yahoo-მ განიცადა მონაცემთა ერთ-ერთი ყველაზე უარესი გარღვევა ისტორიაში. ინტერნეტ გიგანტმა გაამხილა, რომ მოხდა თითქმის 3 მილიარდი მომხმარებლის ანგარიშის კომპრომიტირება. მოპარული მონაცემები მოიცავდა სახელებს, დაბადების თარიღებს, ელ.ფოსტის მისამართებსა და პაროლებს. უფრო მეტიც, ასევე გაირკვა, რომ მოპარულია ასობით მილიონი სატელეფონო ნომერი, რომლებიც დაკავშირებულია Yahoo ანგარიშებთან.
ეს სავარაუდოდ ისტორიაში ყველაზე ცუდი კიბერშეტევა იყო, რამაც სერიოზულად იმოქმედა Yahoo-ს რეპუტაციაზე და მნიშვნელოვნად შეამცირა მისი ღირებულება Verizon-ზე მიყიდვამდე.
2018 წელს, ძვირადღირებული სასტუმროების ქსელმა Marriott International-მა განაცხადა, რომ ჰაკერებმა მოიპარეს თითქმის 500 მილიონი მომხმარებლის მონაცემები. მოპარული ინფორმაცია მოიცავდა პასპორტის ინფორმაციას, საკონტაქტო მონაცემებს და მოგზაურობის გეგმებს. გარდა ამისა, მერიოტმა ასევე დაკარგა დაახლოებით 100 მილიონი მომხმარებლის საკრედიტო ბარათების ინფორმაცია თავდასხმისას.
შავქუდიანი ჰაკერები გამოიყენებენ ყველა საშუალებას, რაც მიიღონ სისტემებზე უნებართვო წვდომა და გამოიწვიონ დარღვევები. ისინი განაგრძობენ თავიანთი მეთოდების განვითარებას, როგორც პასუხი კიბერ უსაფრთხოების შესახებ ცნობიერების ამაღლებაზე.
ნაცრისფერქუდიანი ჰაკერები
ნაცრისფერქუდიანი ჰაკერები იყენებენ მეთოდებს, რომლებიც მსგავსია თეთრ და შავქუდიანი ჰაკერების მეთოდებისა. თუმცა მათ არანაირი მავნე განზრახვა არ აქვთ. ეს არის ჰაკერების ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ტიპი ინტერნეტში. ნაცრისფერქუდიანმა ჰაკერმა შეიძლება შეაღწიოს კომპანიის კერძო სერვერებში, მაგრამ ინფორმაციის მოპარვის ნაცვლად, მენეჯმენტს აცნობებს დაცულობის დონის შესახებ.
ზოგჯერ ჰაკერებმა შეიძლება ასევე შესთავაზონ მათი საფასურის გარეშე გამოსწორება. ისინი არც მონაცემებს იპარავენ და არც სთავაზობენ თავიანთ მომსახურებას, როგორც უსაფრთხოების ექსპერტები. მაგრამ ისინი განსაკუთრებულად არ ინტერესდებიან სხვების კიბერუსაფრთხოებით.
მრავალ კომპანიას აქვს უსაფრთხო მონაცემთა ბაზა რამდენიმე ადგილას. ნაცრისფერქუდიანი ჰაკერი, როგორც წესი, ცდილობს მოძებნოს ასეთი კონფიდენციალური ინფორმაციის უკანონოდ მოპოვებვის გზები. თუ უსაფრთხოების დონე ზედმეტად მგრძნობიარება, ჰაკერი უკავშირდება კომპანიის ოფიციალურ წარმომადგენლებს, რათა მათ აცნობოს ამის შესახებ, რათა შესაბამისი ზომები იქნას მიღებული.
წითელქუდიანი ჰაკერები
წითელქუდიანი ჰაკერები პოლიციის აგენტების მსგავსია ინტერნეტში. ისინი აქტიურად ეძებენ შავქუდიან ჰაკერებს და ხურავებ მათ. როდესაც ისინი იპოვიან რომელიმჯეს, ისინი არ აცნობებენ ამის შესახებ შესაბამის ორგანოებს, მაგრამ თავიანთი ძალებით უმკლავდებიან საქმეს. წითელქუდიანი ჰაკერი გატეხავს სავარაუდო თავდამსხმელთა კომპიუტერს და შეაჩერებს მათ მავნე ქმედებებს.
მაგალითად, წითელქუდიან ჰაკერს შეუძლია გადატვირთოს შავქუდიანი ჰაკერის ქსელი, რათა დაბლოკოს მისი მცდელობები. გარდა ამისა, ზოგიერთ წითელქუდიან ჰაკერს ასევე შეუძლია გამოიყენოს აგრესიული მეთოდები, რამაც შეიძლება მთლიანად გაასუფთაოს შავქუდიანი ჰაკერის კომპიუტერი.
ინდივიდუალურად მოქმედების გარდა, წითელქუდიანი ჰაკერები შესაძლოა გაერთიანდნენ და თავს დაესხნან მრავალრიცხოვან შავქუდიან ჰაკერებს.
ჰაქტივისტები
ჰაკტივისტები არიან ჰაკერები, რომლებიც ცდილობენ გარკვეული მიზნის გამო მოიპოვონ საჯაროობა შესაბამისი ორგანიზაციების სისტემებში ან ვებსაიტებში შეღწევით. ჰაკტივისტმა შეიძლება დაამახინჯოს კონკრეტული კომპანიის ან სამთავრობო სააგენტოს ვებ-გვერდი, რომ გააპროტესტოს გარკვეული პოლიტიკა და ამისკენ მიმართოს საზოგადოების ყურადღება და გაზარდოს ცნობიერება.
ინტერნეტში მოქმედ ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ ჰაკტივისტულ ჯგუფს ანონიმუსი (Anonymous) ეწოდება. ჯგუფმა მიაღწია გლობალურ საჯაროობას ტერორისტული დაჯგუფების ISIS-ის წინააღმდეგ გაწეული ძალისხმევის გამო. ანონიმუსმა წარმატებით ჩაახშო ISIS-სთან დაკავშირებული თითქმის 150 ვებსაიტი, გარდა ამისა, მან აღმოაჩინა თითქმის 1 000 000 ტვიტერის ანგარიში და 5000 ვიდეო, რომლებიც გამოიყენებოდა პროპაგანდისა და სიძულვილის გასავრცელებლად.
Wikileaks არის ჰაკტივიზმის კიდევ ერთი ცნობილი მაგალითი. ორგანიზაციამ წარმატებით მოიპოვა და გამოაქვეყნა ათასობით საიდუმლო დოკუმენტი, რომელიც ეხებოდა აშშ-ს ომს ავღანეთში. გაჟონილ დოკუმენტებში ხაზგასმულია რამდენიმე შემთხვევა, როდესაც აშშ-ს ჯარისკაცებმა ავღანელი მშვიდობიანი მოსახლეობა დახოცა და ეს შემთხვევები გატარდა, როგორც კოლატერალური ზიანი.
ამის გარდა, Wikileaks-მა გამოაქვეყნა დოკუმენტები, რომლებიც მიუთითებს იმ არასათანადო ქმედებებზე, რომლებიც მიზნად ისახავს დემოკრატიული პრეზიდენტობის კანდიდატის ბერნი სანდერსის 2016 წლის საარჩევნო კამპანიის საბოტაჟს.
სკრიპტი კიდის (Script Kiddies)
სკრიპტი კიდი არის მოყვარული ჰაკერი, რომელმაც იცის ჰაკერობის მხოლოდ საბაზისო ტექნიკები. ნაკლებად სავარაუდოა, რომ სკრიპტი კიდები მნიშვნელოვან ზიანს იწვევდნენ. ასეთი ადამიანები ძირითადად იყენებენ ღია წყაროს ჰაკერების პროგრამულ უზრუნველყოფას ან თხოულობენ მათ მათთვის ნაცნობი ადამიანებისგან. სკრიპტი კიდები მნიშვნელოვან საფრთხეს არ უქმნიან მონაცემებს და საუკეთესო შემთხვევაში არიან პოტენციური ჰაკერები. ასეთ პირებს შეუძლიათ დაამახინჯონ ცუდად დაცული ვებსაიტი ან შეანელონ იგი მეტი ტრაფიკის გადამისამართებით.
სულ უფრო მეტად დაკავშირებული ციფრული სამყარო მაქსიმალურად ზრდის საშიში დანაშაულის მრავალფეროვნებას. რაც უფრო მეტი ინტერნეტ კომპანია იჩენს თავს, გამოცდილი კიბერ უსაფრთხოების პროფესიონალების ნაკლებობა ქმნის საინტერესო კარიერულ შესაძლებლობებს. შედეგად, ეს მთავრობებს ბრწყინვალე შესაძლებლობას აძლევს გაზარდონ დასაქმების მასშტაბი და გახადონ ინტერნეტი უფრო უსაფრთხო.
დარეგისტრირდით კიბერ უსაფრთხოების კურსებზე Incognito Forensic Foundation-ში (IFF ლაბორატორია), რომ გახდეთ მოთხოვნადი ეთიკური ჰაკერი. ისწავლეთ გამოცდილი ინდუსტრიის პროფესიონალებისგან პრაქტიკული ტრენინგებით, რომ დაეუფლოთ სარფიან კარიერას.
